Nội dung chính
1. Bối cảnh dự án điện hạt nhân Ninh Thuận
Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận là dự án trọng điểm quốc gia, dự kiến công suất từ 4.000 MW đến 6.400 MW và giai đoạn vận hành từ 2031‑2035, theo Quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Để thực hiện, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 189/2025/QH15, tạo cơ chế đặc biệt về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở mức cao nhất.
2. Tiến độ công tác di dân, tái định cư và giải phóng mặt bằng tại Khánh Hòa
Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã chỉ đạo tăng tốc giải phóng mặt bằng và tái định cư cho dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, nhằm đảm bảo tiến độ vận hành dự kiến 2031‑2035.
Vào ngày 15/1/2026, Phó Thủ tướng dẫn đầu Đoàn công tác của Chính phủ gặp gỡ lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội Nguyễn Thanh Hải, Bí thư Tỉnh ủy Nghiêm Xuân Thành và đại diện các Bộ, tập đoàn EVN, PVN. Cuộc họp tập trung vào ba nội dung chính: công tác di dân, tái định cư và giải phóng mặt bằng.
Theo báo cáo của UBND tỉnh Khánh Hòa, tỉnh đã hoàn thành rà soát hiện trạng dân cư và đất đai tại khu vực ảnh hưởng, đồng thời triển khai đo đạc, kiểm đếm đất đai và tài sản trên đất với khối lượng công việc đạt hơn 90 %. Các khu vực có diện tích hàng trăm hecta đã xác định ranh giới thu hồi, một số đã hoàn thiện phương án bồi thường và sẵn sàng triển khai các bước tiếp theo ngay khi nhận được chỉ đạo từ Trung ương.
Khánh Hòa cũng đã chuẩn bị quỹ đất và quy hoạch các khu tái định cư, đảm bảo hạ tầng kỹ thuật và xã hội (điện, nước, giao thông, trường học, cơ sở y tế) để người dân khi chuyển đến nơi ở mới có điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn so với nơi ở cũ. Dự kiến, công tác di dân và giải phóng mặt bằng sẽ được đẩy nhanh trong giai đoạn 2026‑2027.
3. Các cơ chế hỗ trợ và nguồn kinh phí
Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì rà soát, chọn lọc các vấn đề cấp bách, đặc biệt là giải phóng mặt bằng, để đưa vào dự thảo Nghị quyết điều chỉnh Nghị quyết 189. Mục tiêu là tạo khung pháp lý vững chắc, giúp tỉnh Khánh Hòa thực hiện đền bù, giải phóng mặt bằng và di dân một cách nhanh chóng, công bằng.
Về tài chính, Bộ Tài chính đã bố trí 3.236 tỷ đồng cho công tác giải phóng mặt bằng nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và đang chuẩn bị nguồn kinh phí bổ sung để hoàn thiện giải phóng mặt bằng cho cả hai nhà máy trong quý I/2026. Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hỗ trợ hướng dẫn thực hiện các quy định mới về đất đai và môi trường.
4. Kỳ vọng và nhiệm vụ tiếp theo
UBND tỉnh Khánh Hòa được giao nhiệm vụ hoàn thiện phương án di dân, tái định cư và thực hiện trong quý I/2026, đồng thời bảo đảm hạ tầng đồng bộ, sinh kế bền vững cho người dân. Tập đoàn EVN và PVN sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với tỉnh trong việc giải phóng mặt bằng, xử lý vướng mắc (ví dụ: rà phá mìn, xây dựng khu văn phòng quản lý).
Những nỗ lực này không chỉ giúp dự án đạt tiến độ mà còn tạo ra việc làm, nâng cao mức sống và phát triển kinh tế địa phương, phù hợp với Luật Đất đai sửa đổi năm 2024.
Hạ Vĩ