SBIC (cũ Vinashin) chính thức rơi vào thủ tục phá sản: Nguyên nhân và hậu quả

SBIC, tiền thân là Vinashin, đã chính thức bị TAND khu vực 2 – Hà Nội mở thủ tục phá sản.

Quyết định mở thủ tục phá sản

Theo quyết định ngày 14‑1, Tòa án Nhân dân khu vực 2 Hà Nội (TAND) xác nhận Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC) và Công ty TNHH MTV Đóng tàu Bến Thủy mất khả năng thanh toán và đưa ra lệnh mở thủ tục phá sản. Các chủ nợ có 30 ngày để nộp giấy đòi nợ tại địa chỉ số 30 Huỳnh Thúc Kháng, phường Láng, Hà Nội.

Yêu cầu đối với giấy đòi nợ

• Giấy đòi nợ phải gửi cho quản tài viên hoặc doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản.
• Nếu có trường hợp bất khả kháng, phải căn cứ khoản 4 Điều 66 Luật Phá sản.
• Giấy đòi phải nêu rõ nợ có bảo đảm, phương thức bảo đảm và các khoản nợ không có bảo đảm.
• Đối với nợ có bồi thường hợp đồng, cần ghi rõ nội dung bồi thường.

Lịch sử và bối cảnh của SBIC

SBIC là tên mới của Vinashin sau quá trình tái cơ cấu kéo dài từ 2010 đến 2013. Vinashin từng được mệnh danh là “quả đấm thép” của nền kinh tế, sở hữu hơn 240 đơn vị thành viên hoạt động đa ngành. Tuy nhiên, năm 2010, Thanh tra Chính phủ công bố báo cáo chỉ ra các sai phạm nghiêm trọng và thua lỗ gần 5.000 tỷ đồng, khiến vốn Nhà nước bị rủi ro.

Sau khi lãnh đạo bị xử lý hình sự, Vinashin được chuyển đổi thành Tổng công ty Công nghiệp tàu thủy (SBIC). Giai đoạn 2014‑2023, SBIC không trực tiếp sản xuất mà chỉ đóng vai trò quản lý, điều hành các công ty con. Dù đã thực hiện nhiều biện pháp tái cấu trúc, kết quả kinh doanh vẫn không khả quan.

Đơn yêu cầu phá sản và các công ty con

Vào tháng 4‑2024, SBIC tự nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản vì mất khả năng thanh toán. Tiếp đó, các công ty con như Công ty TNHH MTV Đóng tàu Phà Rừng, Bạch Đằng, Hạ Long, Đóng tàu và công nghiệp hàng hải Sài Gòn, CNTT Sài Gòn, Cam Ranh và Thịnh Long cũng lần lượt nộp đơn.

Phản hồi và đề xuất của các bộ liên quan

Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) đã kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Lao động – Thương binh & Xã hội (nay là Bộ Nội vụ) xem xét cơ chế khoanh nợ bảo hiểm xã hội cho người lao động, đồng thời miễn lãi chậm đóng. Nếu nguồn thu từ phá sản không đủ, đề xuất sử dụng ngân sách Nhà nước để bảo đảm quyền lợi người lao động.

Bộ GTVT cũng đề xuất quyết toán quỹ tiền lương cho người lao động và quản lý tại công ty mẹ và các đơn vị thuộc SBIC dựa trên thực tế chi giai đoạn 2014‑2023; từ năm 2024 trở đi, tiền lương sẽ được xác định theo kết quả sản xuất, kinh doanh của từng đơn vị.

Những bài học rút ra

Trường hợp SBIC cho thấy rằng việc tái cấu trúc không tự động giải quyết nợ nần nếu không có kế hoạch tài chính vững chắc và giám sát chặt chẽ. Các doanh nghiệp công nghiệp lớn cần:

1. Đánh giá khả năng thanh toán định kỳ, tránh tích tụ nợ quá mức.
2. Thực hiện minh bạch tài chính, cung cấp đầy đủ chứng cứ khi nộp giấy đòi nợ.
3. Hợp tác chặt chẽ với các cơ quan quản lý để bảo vệ quyền lợi người lao động.

Việc mở thủ tục phá sản của SBIC sẽ là một dấu mốc quan trọng, không chỉ cho ngành công nghiệp tàu thủy mà còn cho toàn bộ hệ thống doanh nghiệp nhà nước trong việc cải cách và nâng cao hiệu quả quản trị.

Bạn có quan điểm gì về quyết định phá sản này? Hãy chia sẻ ý kiến của mình ở phần bình luận và theo dõi chúng tôi để cập nhật những tin tức kinh doanh mới nhất.