Bột cá Việt Nam đạt 300 triệu USD; Trung Quốc nhập khẩu hàng đầu

Trong hội nghị tổng kết công tác năm 2025 của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, ông Nguyễn Hoài Nam – Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) công bố giá trị xuất khẩu bột cá lên tới 300 triệu USD. Con số này chỉ tính thương mại quốc tế, chưa bao gồm tiêu thụ nội địa, cho thấy tiềm năng chưa được khai thác hết.

Thị trường xuất khẩu bột cá của Việt Nam

Số liệu 2025

Theo báo cáo của VASEP, năm 2025 xuất khẩu bột cá đạt 300 triệu USD. Đồng thời, Việt Nam nhập khẩu khoảng 115 ngàn tấn bột cá, xếp thứ 7 trên thế giới, cho thấy cả hai chiều của chuỗi cung ứng đều đang mở rộng.

Những lợi thế sản xuất nội địa

Việt Nam sở hữu nguồn nguyên liệu dồi dào: năm 2025 tổng sản lượng thủy sản đạt 9,95 triệu tấn, trong đó nuôi trồng chiếm 6,1 triệu tấn (+5,1 % so với 2024). Sự gia tăng này trực tiếp thúc đẩy sản xuất thức ăn thủy sản – 5,39 triệu tấn trong năm 2025 – và do đó cung cấp lượng lớn nguyên liệu cho bột cá.

Trung Quốc – thị trường nhập khẩu lớn nhất

Trong 90 % tổng cầu bột cá toàn cầu, Trung Quốc là người mua chính, theo số liệu của FAO. Điều này tạo ra một kênh xuất khẩu ổn định cho các doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời đặt ra yêu cầu về chất lượng và tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Doanh nghiệp tiêu biểu: chuyển phế phẩm thành lợi nhuận

Công ty TNHH Phúc Lộc (TP HCM) thu mua ~60 tấn phế phẩm/ngày, sản xuất 4.000‑5.000 tấn bột cá/năm, tạo doanh thu 72‑90 tỷ đồng. Giám đốc Nguyễn Thành Lộc cho biết, nếu nhận được hỗ trợ tài chính và công nghệ, họ có thể nâng độ đạm lên 64 % và giảm nhập khẩu 140 ngàn tấn bột cá mỗi năm.

Công ty TNHH Tứ Hải chuyển xương cá đục sang sản phẩm khô, xuất khẩu sang Nhật với giá 10 USD/kg, doanh thu 10‑12 tỷ đồng/năm. Ngoài ra, Viện Nghiên cứu Hải sản phía Nam đang nghiên cứu chiết xuất chitosan từ ghẹ tạp, hướng tới thị trường y dược với giá lên tới 1.000 USD/kg.

Tiềm năng phát triển của phụ phẩm thủy sản

Theo dự báo, đến 2030, lượng phụ phẩm tôm sẽ đạt 650 ngàn tấn, cá tra 1,3 triệu tấn, cung cấp nguyên liệu cho thực phẩm, phân bón, peptide và vật liệu sinh học. Các nhà khoa học như TS Phạm Quốc Huy nhấn mạnh, việc đưa phụ phẩm vào chuỗi giá trị cần có chính sách thuế ưu đãi, tín dụng xanh và hạ tầng công nghệ.

Kết luận và khuyến nghị

Để biến phế phẩm thành “vàng xanh”, doanh nghiệp cần hợp tác chặt chẽ với viện nghiên cứu, tận dụng ưu đãi của Chính phủ và đầu tư vào công nghệ chế biến cao cấp. Khi đó, Việt Nam không chỉ gia tăng kim ngạch xuất khẩu bột cá mà còn đóng góp vào mô hình kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường biển.

Bạn có ý tưởng hoặc dự án liên quan đến chế biến phụ phẩm? Hãy để lại bình luận hoặc liên hệ với chúng tôi để cùng khám phá cơ hội đầu tư.