Nội dung chính
Trump cam kết sẽ khởi động lại nỗ lực trung gian của Mỹ để giải quyết tranh chấp nguồn nước sông Nile giữa Ai Cập và Ethiopia.
Bối cảnh tranh chấp sông Nile
Sông Nile, nguồn nước sống còn cho hơn 300 triệu người, cung cấp tới 97% nhu cầu nước của Ai Cập. Khi Ethiopia khánh thành Đập thủy điện Đại Phục hưng (GERD) vào tháng 9/2025, tranh chấp đã bùng nổ vì Ethiopia muốn khai thác tiềm năng điện lực hơn 4 GW, trong khi Ai Cập lo ngại mức giảm lưu lượng nước sẽ làm trầm trọng hơn tình trạng khô hạn.
Lời cam kết của Tổng thống Trump
Trong một bức thư gửi Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al‑Sisi, Trump viết: “Tôi sẵn sàng khởi động lại nỗ lực trung gian của Mỹ đối với Ai Cập và Ethiopia để giải quyết dứt điểm, có trách nhiệm với vấn đề ‘chia sẻ nguồn nước sông Nile’.” Ông nhấn mạnh rằng không quốc gia nào trong khu vực được phép đơn phương kiểm soát nguồn tài nguyên quý giá này.
Giá trị chiến lược của GERD đối với Ethiopia
GERD là dự án thủy điện lớn nhất châu Phi, với chi phí khoảng 4 tỷ USD. Khi vận hành, dự án sẽ tăng gấp đôi công suất điện quốc gia Ethiopia, tạo ra khoảng 6 GW điện năng, đủ cung cấp cho công nghiệp trong nước và xuất khẩu sang các nước láng giềng, bao gồm Ai Cập và Sudan.
Phản ứng của Ai Cập và các bên trung gian
Thủ tướng Ai Cập Abdel Fattah al‑Sisi đã mô tả đập là “mối đe dọa mang tính sống còn”. Ông cảnh báo rằng nếu không có thỏa thuận công bằng, Ai Cập có thể “thổi bay” công trình. Các nỗ lực trung gian trước đây của Mỹ, Ngân hàng Thế giới, Nga, UAE và Liên minh châu Phi đã không đạt được kết quả trong hơn một thập kỷ.
Triển vọng và thách thức
Trump hy vọng sẽ đưa ra một khung pháp lý cho việc chia sẻ lưu lượng nước, đồng thời mở đường cho Ethiopia bán điện cho Ai Cập và Sudan. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải cân bằng giữa nhu cầu nước sinh hoạt của Ai Cập và lợi ích phát triển năng lượng của Ethiopia.
Vũ Hoàng (Theo AFP, Reuters)